Kategorie
Poradnik

Co to jest pozycja walutowa?

Każdy przedsiębiorca, które chce działać poza granicami własnego kraju zazwyczaj zmuszony jest rozliczać się ze swoimi kontrahentami oraz klientami w walutach obcych. Rozliczenie nawet części kontraktów w takich walutach automatycznie sprawia, że przedsiębiorca narażony jest na ryzyko walutowe. Ryzyko takie może mieć dla niego różne konsekwencje. Wahania kursów walut mogą bowiem spowodować zmianę zysków ze sprzedaży na rynkach zagranicznych lub zmianę wartości zobowiązań wobec dostawców spoza kraju. Z tego powodu firmy mogą zabezpieczyć się przed ryzykiem walutowym. O ile wzrost marży w przypadku oczekiwanej zmiany kursy jest pożądany, ekspozycja na ryzyko powoduje, że negatywne zmiany kursu mogą nawet przyczynić się do nieosiągnięcia progu rentowności. Ta druga sytuacja oczywiście ma dużo większe znaczenie dla przedsiębiorcy i może w skrajnych przypadkach doprowadzić do braku płynności, a nawet bankructwa.

Otwarta pozycja walutowa

Otwarta pozycja walutowa to różnica między wszystkimi składnikami długiej pozycji walutowej oraz wszystkimi składnikami krótkiej pozycji walutowej. Tak jak w przypadku innych instrumentów finansowych, długa pozycja na rynku walutowym (ang. long position) otwierana jest z zamiarem osiągnięcia zysku w przypadku wzrostu wartości danej waluty. Z kolei krótka pozycja na rynku walutowym (ang. short position) otwierana jest kiedy inwestor lub przedsiębiorca przewiduje spadek wartości waluty. Krótka pozycja walutowa sprawia, że jej posiadacz zarobi wraz ze spadkiem kursu waluty, a długa pozycja walutowa sprawia, że jej posiadacz zarobi wraz ze wzrostem kursu walutowego. Z kolei o pozycji zamkniętej możemy powiedzieć, kiedy dany podmiot nie ma żadnych otwartych pozycji w danej walucie.

Przykłady działania pozycji walutowych

Jeżeli polska firma podpisuje kontrakt z firmą zagraniczną i otrzymuje fakturę na kwotę 5000 USD, posiada on krótką pozycję walutową. Firma ta jest zobowiązana zapłacić kontrahentowi 5000 USD, co przy kursie USD/PLN 3,7 daje kwotę 18500 zł. Firma zarabia w przypadku spadku kursu dolara. Przy kursie walutowym USD/PLN 3,6 wartość jej zobowiązania zmniejszyłaby się do 18 000 zł, czyli aż o 500 zł.

Z kolei, kiedy firma wystawia fakturę na 10 000 USD, posiada długą pozycję walutową. W przypadku wzrostu kursu walutowego z 3,7 do 3,8, wartość tej faktury w złotówkach zwiększy się z 37000 zł do 38000 zł. Oznacza to, że firma zarobi jedynie na wzroście kursu walutowego.

W przypadku kiedy przedsiębiorca zarówno wystawia jak i otrzymuje faktury w obcej walucie, ryzyko kursowe może się w określonej części niwelować. Jeżeli np. przedsiębiorca ten wystawi faktury o łącznej wartości 20000 USD i otrzyma faktury o łącznej wartości 15000 USD może być pewny, że do jego kasy wpłynie 5000 USD. Ta różnica jest pozycją długą i jedynie ta część narażona jest na ryzyko kursowe. W przypadku wzrostu kursu dolara z 3,7 do 3,8 firma zarobi 500 zł.

Sytuacja jest nieco bardziej skomplikowana, kiedy przedsiębiorca posiada otwarte pozycje w kilku różnych walutach. Wtedy ryzyko kursowe może być najpierw szacowane dla każdej waluty oddzielnie, a dopiero potem zsumowane.

Obliczanie pozycji walutowej i zarządzanie ryzykiem walutowym

Zarządzanie ryzykiem walutowym, a więc także oszacowanie otwartych pozycji walutowych nie jest prostym zadaniem, ponieważ składa się z wielu czynników, zarówno bilansowych, jak i pozabilansowych. Do bilansowych zaliczamy należności oraz zobowiązania w obcych walutach, kredyty i pożyczki, a także rachunki walutowe. Z kolei do pozabilansowych czynników możemy zaliczyć towary przeznaczone na eksport, przyszłe podpisane kontrakty, szacunki sprzedaży poza granicami kraju, a także wiele innych elementów. Na podstawie wszystkich tych czynników wyliczana jest pozycja otwarta, a co za tym idzie także ryzyko walutowe na jakie narażona jest firma.

Dopiero znając taką wartość, można zabezpieczyć otwarte pozycje walutowe w odpowiedni sposób, tzn. za pomocą instrumentów pochodnych. Bez prawidłowo obliczonej otwartej pozycji walutowej bardzo trudno dopasować instrumenty zabezpieczające i działania firmy prowadzone są często „na oślep”. Przedsiębiorca może także przenieść zarządzania ryzykiem walutowym na podmiot trzeci, czyli firmę zewnętrzną specjalizującą się w zarządzaniu ryzykiem. Firma taka będzie profesjonalnie doradzać przedsiębiorcy w zakresie określonej strategii hedgingowej, współpracy z bankiem oraz korzystnego poziomu wymiany walut w wybranych horyzoncie czasowym: dziennym, tygodniowym lub miesięcznym. Oczywiście innym sposobem ograniczania ryzyka walutowego jest renegocjacja kontraktów z partnerami biznesowymi. Jeżeli przedsiębiorca posiada wystarczająco silną pozycję negocjacyjną, może wymóc przeniesienia ryzyka kursowego na kontrahenta. W tym przypadku wartość faktury w  przeliczeniu na walutę krajową będzie zawsze taka sama. Przydatne jest także regularnie obliczanie wartości otwartych pozycji. Daje to możliwość monitorowania zmian i szybszego reagowania na niepożądane zmiany kursy walutowego.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *